با افزایش قابل توجه اعتبارات در دو سال اخیر، عملیات اجرایی طرح ملی و جهانی «مرکز تحقیقات و موزه دیرینهشناسی مراغه» شتاب گرفته و مسئولان میگویند با رسیدن پیشرفت فیزیکی پروژه به حدود ۷۰ درصد، فاز نخست این مجموعه علمی و پژوهشی سال آینده به بهرهبرداری خواهد رسید.
سابقه ایجاد مرکز تحقیقات منطقه فسیلشناسی مراغه به سالهای پیش از انقلاب بازمیگردد که پایههای نظری آن در همان زمان شکل گرفت؛ اما به دلیل وقوع انقلاب اسلامی و سپس دوران دفاع مقدس و شرایط خاص کشور، اجرای این طرح متوقف شد. در نهایت در دولتهای نهم و دهم و از سال ۱۳۸۶ عملیات اجرایی این مرکز وارد مرحله جدی شد.
هرچند از زمان کلنگزنی رسمی طرح در سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۱ اعتبارات اندکی به این پروژه ملی اختصاص یافت، اما روند تخصیص اعتبار ادامه داشت. با این حال بین سالهای ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۷ اجرای پروژه به طور کامل متوقف شد و هیچ بودجهای برای ادامه عملیات اجرایی اختصاص نیافت. از سال ۱۴۰۱ بار دیگر اجرای طرح آغاز شد، اما با سرعتی بسیار پایین ادامه داشت.
دولت چهاردهم که از مرداد ۱۴۰۳ فعالیت خود را آغاز کرده است، توجه به محیط زیست و توسعه تحقیق و پژوهش در حوزههای مختلف را از اولویتهای خود اعلام کرده و بر همین اساس، تکمیل مرکز تحقیقات و موزه دیرینهشناسی مراغه در اولویت سازمان حفاظت محیط زیست و دولت قرار گرفته است.
افزایش چند برابری اعتبارات و تخصیص قابل توجه منابع مالی سبب شده است این طرح مهم ملی و جهانی ـ که نمونههای مشابه آن در جهان انگشتشمار است ـ با سرعت بیشتری پیش برود و میزان پیشرفت آن در مقایسه با ۱۷ سال گذشته قابل توجه باشد.
بر اساس اعلام مسئولان اداره کل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی و شهرستان مراغه و طبق برنامه زمانبندی، سال آینده فاز نخست این طرح به بهرهبرداری میرسد و بخش تحقیقاتی آن برای فعالیت محققان، استادان و دانشپژوهان علوم زیستی و فسیلشناسی آماده خواهد شد؛ اتفاقی مهم در شناخت تاریخ طبیعی و پیشینه چندین هزار و حتی چند میلیون ساله حیات در این منطقه.
